vrijdag 16 april 2010

De Google code

1. Een sigarenfabriek in Tilburg.
Gezocht op "arbeidsonrust in Brabant". Kwam toen snel tevoorschijn.

2. 2 kinderen.
Gezocht op "femke halsema heeft * kinderen".
Simpel.

3. Gevonden via "spuiten oldtimer" een website Vraag het de lakchemicus. Dit is een blog met vraag en antwoord over dit soort zaken. Niet echt een handleiding, maar je haalt er wel veel uit. Deze vraag was lastig te vinden.

4. Familie van Bush was destijds betrokken bij grafschending van Geronimo.
Gevonden via de string: grafschennis "president amerika" familie.

5. Deze vraag heb ik niet kunnen vinden ondanks de oneindige combinatie van termen die ik geprobeerd heb en alle Google code-trucs.

dinsdag 23 december 2008

Ding 23 Evaluatie

We zijn aan het einde gekomen van het project en ruim op tijd. Dit had ik in het begin niet verwacht, maar gelukkig was het de laatste tijd minder druk op het werk zodat er meer tijd was voor deze scholing.
Op zich is het goed dat de bibliotheek iedereen op deze wijze met de nieuwe mogelijkheden van internet heeft laten kennismaken. Het ene uur per ding leek in het begin wat krap, maar als je het efficiënt aanpakte en niet alle achtergrondinformatie ging lezen was het voldoende.
Systematisch hebben we nu met een hoop innovaties kennis kunnen maken, iets wat in de gewone bibliotheekpraktijk niet of nauwelijks gebeurd zou zijn, of in ieder geval in een veel langzamer tempo.
Leuke dingen vond ik Delicious en LibraryThing. En het bijhouden van een blog heeft wel iets verslavends. Zonder enige censuur of voorafgaande correcties je mening op internet zetten is heel leuk. Als ik een flink publiek had zou ik het ook privé overwegen, maar nog geen 300 bezoekers van mijn website in 2 maanden tijd is niet echt iets om over naar huis te schrijven.
Over veel 2.0-dingen was ik minder enthousiast maar dat maakt de cursus geen verspilling van tijd en moeite. Als je naar een land reist dat je achteraf tegenvalt is dat ook geen zinloze ervaring geweest. Je kunt nu met ervaring oordelen en weet wat het te bieden heeft, ook al zul je er geen tweede keer naar toe gaan. Zo kijk ik ook terug op deze cursus: als een vakantie (in werktijd) naar een land dat je niet bijster interessant vond, maar dat toch nog wel een paar leuke plekken had.

dinsdag 16 december 2008

Ding 22: Bibliotheek 2.0? Die Hard 4.0!

We naderen het einde van deze reis door de Wondere Wereld van
Web 2.0, tijd om de balans op te maken.
Wat er over Bibliotheek 2.0 gezegd wordt klinkt niet erg overtuigend. Inspelen op behoeftes van gebruikers (klantgericht) en de klant invloed geven op de dienstverlening zijn geen nieuwe concepten. De enige toevoeging is het middel (digitaal). De toepassingen van Web 2.0 heb ik, onderdeel voor onderdeel, betiteld als aardig voor particulieren, maar in de meeste gevallen niet geschikt voor bibliotheken.
De website Bibliotheek 2.0 toont de inhoudsloosheid van het hele concept al goed aan: een naam, een foto, foto's van "vriendjes" en verder wat korte, losse flodders. Geen uitgebreide stukken, geen echte inhoudelijke discussie. Wim Keizer van ProBiblio schreef hierover: vroeger had je kwaliteit (goede tijdschriftartikelen en rapporten) en zelf ook tijd om te lezen. Tegenwoordig heb je geen tijd meer en heeft de informatie geen kwaliteit meer. Iedereen rammelt op websites en blogs maar wat uit de pc ipv. eens goed te gaan zitten voor een inhoudelijk stuk. Ik heb in het verre verleden nogal eens met hem van mening verschild, maar dit oordeel kan ik volledig onderschrijven. Kennisname van al deze desinformatie is pure tijdverspilling.

Aan het privacy-aspect wordt meestal volledig voorbijgegaan. Maar als je al je foto's, filmpjes, muziek, persoonlijke gegevens en zelfs Word-documenten op internet zet kan dat hele negatieve gevolgen hebben. Onlangs deed zich het geval voor van de vrouw die in Enschede een kind te vondeling had gelegd. Ze bleek op Hyves te staan en kreeg het halve land over zich heen. Ook kunnen bedrijven op grond van al deze persoonlijke informatie consumentenprofielen gaan maken. Websites beweren de gegevens niet door te spelen, maar wie controleert dat? Veel mensen maken hun gegevens ook ter inzage voor iedereen zodat er geen enkele rem meer is op het misbruik ervan.

Een aspect waar ook nooit over gepraat wordt is de toenemende afhankelijkheid van technologie die we creëren door steeds meer van onze dienstverlening digitaal te maken. Als alles goed blijft werken kan dat, maar zo gauw er problemen zijn valt alles weg. In de oude situatie van handsystemen kon rustig de stroom uitvallen: de bibliotheek functioneerde (desnoods met kaarsen of olielampjes) gewoon door. Toen uitlening en catalogus geautomatiseerd waren, maar de kantoren nog niet kon personeel doorgaan met zijn werk bij een systeem- of stroomstoring. Maar nu alles om ICT draait valt een hele organisatie stil als het systeem niet meer werkt.
In de actiefilm Die Hard 4.0 krijg je te zien wat er gebeurt als terroristen de complete electronische infrastructuur van een land overnemen. Defensiesystemen, TV-kanalen, vervoer: niets werkt meer. En in werkelijkheid zal er geen Bruce Willis zijn die schietend en knokkend even de orde zal herstellen.

Het bibliotheekwerk verkeert in een doodsstrijd (Die Hard), soms komt het kopje even boven water en begint iedereen te roepen dat het goed gaat, maar dan gaat het kopje weer onder en hoor je niets meer en wordt er even weggekeken. De internetontwikkelingen van de afgelopen tien jaar hebben voor bibliotheken meer bedreigingen opgeleverd dan kansen. Dat erkennen is denk ik belangrijker dan achter elk nieuw technisch snufje aanlopen.

woensdag 10 december 2008

Ding 21 Aquabrowser en My Discoveries

Dit was voor ons natuurlijk al bekend terrein omdat we al een poos met de Aquabrowser werken, waarop ook My Discoveries zit. Die Aquabrowser is duidelijk een verbetering tov. de vorige catalogus door zijn kleurige opmaak, de woordenwolk en de mogelijkheden om te verfijnen.Ook de zoekopties zijn flink uitgebreid doordat nu ook in de tekst van de beschrijving en de recensie gezocht wordt.
My Discoveries is een aardige toevoeging voor gebruikers. Of er veel van gebruik wordt gemaakt is de vraag, want openbare lijstjes zouden ook in zoekresultaten moeten terugkomen en die heb ik nog niet gezien.
Taggen is dubieuzer omdat naast de officiële bibliotheektrefwoorden nu ook de in het wilde weg zonder enige thesaurus toegevoegde trefwoorden van gebruikers opgenomen worden. Het gevolg kan veel "ruis" zijn bij zoekacties. Een Amerikaanse bibliothecaris betwijfelde in de achtergrondliteratuur het nut van taggen omdat het vaak zo specifiek en persoonlijk is dat het pas van belang wordt als je bibliotheek de omvang van New York heeft. In een kleiner werkgebied wordt het meer een niche-gebeuren. Een mening die ik wel kan onderschrijven.
Wat we nog missen bij onze Aquabrowser is de mogelijkheid voor gebruikers om recensies toe te voegen aan media. En een sterrensysteem zoals bij bol.com zou leuk zijn.

donderdag 4 december 2008

Ding 20 LastFM

Dat was niet helemaal goed doordacht: ons naar een muzieksite laten luisteren terwijl er geen boxjes op onze pc's zitten! Toen bedacht ik ineens dat ik in een la nog wat koptelefoons had liggen (overgebleven van een ander mislukt project) en toen kon ik Amy MacDonald niet alleen zien, maar ook nog horen. Alleen komen de tracks haperend op gang en kappen ze allemaal na ongeveer een halve minuut af. Wat dat betreft is het meer om je lekker te maken dan om echt naar te luisteren. De suggesties voor vergelijkbare muziek zijn leuk en zo kom je ook nog eens op andere ideeën.

LastFM lijkt me echt iets voor jongeren die op hun kamer via de pc naar muziek luisteren. Maar bij volwassenen staat de pc op de studeerkamer of op zolder en dat is niet echt de plek om relaxt naar muziek te luisteren, zeker niet als in de woonkamer een goede muziekinstallatie met torenhoge boxen staat. Want die koptelefoons en oorproppen leveren natuurlijk geen geluidskwaliteit op (wel gehoorbeschadiging).

Een nadeel is ook het gebrek aan uniciteit met deze manier van muziekconsumptie. Het is wat Nico Dijkshoorn in dat achtergrondartikel zegt: je wilt op muziekgebied juist uitzonderlijk zijn en niet zoals iedereen. Vroeger kon je indruk maken met een grote, zorgvuldig geselecteerde LP-collectie. Met de kleine cd-doosjes werd die indruk al wat minder, maar nog altijd kon je pronken met jouw collectie en jouw smaak. Nu heeft iedereen toegang tot alle muziek en is daarmee gelijkgeschakeld. Tegelijkertijd hebben ze niets concreets in huis, geen toonbare verzameling.
Mensen zijn verzamelaars en willen dingen "hebben" en tegelijk, en daardoor, indruk maken op anderen. Als het hele muziekgebeuren via internet zou gaan lopen valt muziek af als terrein om je te profileren. Dat is een algemener bezwaar tegen internet: de tendens tot gelijkschakeling, wereldwijd. Iedereen gebruikt dezelfde zoekmachine (Google), dezelfde encyclopedie (Wikipedia), dezelfde foto-, video- en muzieksites. Door dit uniforme gebruik van dezelfde bronnen worden mensen wereldwijd steeds minder divers.

Na deze filosofietjes weer iets praktischer: wat moeten bibliotheken met LastFM?
Je zou het aan de Aquabrowser kunnen koppelen zodat mensen, op zoek via de catalogus, tracks kunnen afspelen van de cd's die ze gevonden hebben. Maar je wilt toch dat de uitleningen omhoog gaan en dat betekent dat cd's geleend moeten worden en niet beluisterd via de website. Web 2.0 gaat zo tegen je beleidsdoelstellingen in. (Hoewel: als slechts de eerste halve minuut van de tracks te beluisteren valt fungeert het weer als lekkermakertje die de uitleningen kan opschroeven. Maar ik weet niet of dit standaard is bij LastFM of dat ik gewoon pech had).

dinsdag 2 december 2008

Ding 19 Sociale netwerken

Sommige van dit soort sites was ik al eens tegengekomen als ik op zoek was naar mensen via Google. Het zijn nogal warrige pagina's met heel weinig informatie. Ik heb ze nu wat beter bekeken, ook de bibliotheeksites. Een naam, foto en woonplaats. Verder plaatjes van de "vrienden" (wat stelt dit voor als er niet meer dan een berichtje geplaatst wordt?) en wat berichtjes. Echte discussie valt niet te ontdekken, het zijn meer kattebelletjes ("Ben je nog ziek?" "leuk verhaaltje op jullie website!").
Voor particulieren kan dit aardig zijn, hoewel ik eigenlijk het verschil met een eigen website niet zie. Ook daarop kun je dingen zetten die je leuk vindt (foto's, filmpjes) en waar anderen weer gebruik van kunnen maken. Via een gastenboek of weblog kun je met je bezoekers ("vrienden") communiceren.
Maar opnieuw weer de existentiële vraag: wat moeten bibliotheken hiermee?
Een Amerikaanse (of was het Engelse?) bibliothecaris hield bij de achtergrondinformatie een heel betoog, maar moest aan het eind toegeven dat hij geen echte praktische toepassingen zag, behalve de door iedereen tav. alle 2.0-toepassingen geuite dooddoener dat "we er iets mee moeten doen". Want, zegt hij zelf, privégebruikers zullen niet bereid zijn hun informatie te delen met organisaties als bibliotheken en hen tot vrienden te maken. "Vrienden" zijn altijd privépersonen. Daarom blijft voor bibliotheken alleen de toepassing over van een eigen sociaal bibliotheeknetwerk waar bibliotheekpersoneel met elkaar kan communiceren. En die sites bestaan dus al. Dat is echter een interne aangelegenheid en geen dienstverlening aan het publiek. Het bibliotheekpersoneel houdt zichzelf zo bezig.

dinsdag 25 november 2008

Ding 18 LibraryThing

Als goed bibliothecaris heb ik al tijdens mijn opleiding een aantal metalen catalogusbakken gekocht en een grote voorraad systeemkaartjes. Hiermee bouwde ik een trefwoordensysteem op die mijn verzameling krantenknipsels ontsloot. Een vrij zinloze bezigheid omdat de artikelen (die ik bewaarde in themamappen) na een paar jaar alweer verouderd waren en weggegooid konden worden. Daarna gebruikte ik de achterkant van de kaartjes voor een nieuw trefwoordensysteem met informatie die ik ooit nog eens voor mijn reisboeken kon gebruiken. En zo is dit systeem nog altijd in gebruik.
Maar ik heb nooit overwogen om mijn boekencollectie op kaart te zetten. Waarom niet?
Omdat het voor een kleine collectie (tot een paar duizend boeken) niet nodig is. Zet de boeken globaal op onderwerp en de romans alfabetisch op schrijver en je kunt alles heel snel vinden. De collectie is ook zo overzichtelijk dat je gewoon uit je hoofd weet of je een bepaald boek hebt of niet. Daarvoor hoef je geen catalogus te gebruiken.
LibraryThing is heel aardig en werkt leuk, maar echt nodig wordt het pas als je laten we zeggen 10.000 boeken hebt. Dan is het handig dat je op auteur, titel en onderwerp kunt zoeken.
Hier is de link naar mijn minuscule "bibliotheek":

http://www.librarything.nl/catalog/ORman

Opvallend is dat de meeste titels door mij als eerste aangemeld zijn. Leuk zijn natuurlijk (voor zover aanwezig) de recensies van anderen en de mogelijheid dat je je eigen recensie kunt toevoegen. Ook grappig dat het systeem aangeeft welke andere "bibliothecarissen" de meest vergelijkbare collectie hebben. Die kun je dan bekijken en zelfs een berichtje naar ze sturen.

Maar weer de vraag: wat moeten bibliotheken hiermee? Als ze nog ouderwetse DOS-catalogi zouden hebben zou dit een grote verrijking zijn, maar vergeleken met de Aquabrowser voegt het niet veel meer toe. Ook daarin staan de covers van boeken, de NBD-recensies en je kunt taggen. Ik geloof dat er ook plannen zijn om persoonlijke beoordelingen van lezers toe te voegen. Je kunt dit ook positief opvatten: bibliotheken zijn al zover dat web 2.0 niet meer zoveel toevoegt!

En hier dan de widget (voor zover het lukt)